Gelijkwaardige communicatie

Als je doof, slechthorend of doofblind bent, dan kan het in veel situaties prettig zijn om een tolk in te zetten. Een gebarentolk of schrijftolk zorgt voor gelijkwaardige en ontspannen communicatie tussen alle gesprekspartners.

In welke situaties kan ik een tolk inzetten?

Alle doven, slechthorenden en doofblinden in Nederland mogen gebarentolken en schrijftolken inzetten. Je kunt de tolk bij vrijwel elke situatie inzetten. De tolk komt zelf naar de opdrachtlocatie, gaat daar voor je aan het werk en vertrekt daarna weer. De tolk kan ook op afstand voor je tolken. De tolk is aanwezig bij persoonlijke of vertrouwelijke gesprekken, maar zal niets vertellen over wat zij/hij gehoord heeft tijdens een tolkopdracht. De tolk gaat zorgvuldig om met jouw privacy.

Het is bij veel verschillende situaties mogelijk om een tolk in te zetten. Een aantal voorbeelden:

  • Een gesprek met een arts
    Heb je een afspraak bij je huisarts of bij een medisch specialist? Met een tolk mis je geen belangrijke informatie.
  • Een feestelijke gebeurtenis
    Onbezorgd kunnen kletsen bij een feestelijke gebeurtenis? Neem een tolk mee naar verjaardagen en jubilea.
  • Een afspraak bij politie of justitie
    Aangifte doen, een gesprek met een advocaat of een afspraak in de rechtbank is makkelijker met goede communicatie.
  • Een begrafenis, crematie of huwelijk
    Trouwen en rouwen horen bij het leven. Juist bij deze emotionele momenten is het fijn om alles te kunnen verstaan.
  • Een uitstapje of hobby
    Zet een tolk in bij uitstapjes, zoals een museumbezoek of stadswandeling. De tolk kan ook mee naar andere vrijetijdsbestedingen, bijvoorbeeld je hobby, sport of cursus.
  • Tijdens de les
    Als je het fijn vindt, kan er een tolk mee de klas in om alles wat de juf of meester en je klasgenoten zeggen te vertalen. Zelfs in de pauze gaat de tolk dan met je mee.
  • Een gesprek op school
    Wanneer je een gesprek met je docent, je decaan of een werkoverleg met je studiegroep zijn voorbeelden van momenten op school waarbij je een tolk in kunt zetten.
  • Een sollicitatiegesprek
    Tijdens een sollicitatiegesprek is het fijn als je zeker weet dat je alles goed verstaat, zodat jij je van je beste kant kunt laten zien. De inzet van een tolk kan daarbij helpen.
  • Tijdens je werk
    Of het nu gaat om een vergadering, een functioneringsgesprek, een werkoverleg met je leidinggevende of bij een personeelsuitje of -borrel, bij uiteenlopende werkgerelateerde situaties kun je een tolk inzetten.

    Wat doet een gebarentolk of schrijftolk?

    Een gebarentolk vertaalt gesproken Nederlands naar Nederlandse Gebarentaal (NGT) of Nederlands ondersteund met Gebaren (NmG). De tolk kan ook gebaren vertalen naar gesproken Nederlands (stemtolken). Er zijn ook gebarentolken die gespecialiseerd zijn in tolkmethoden voor mensen met een auditieve en visuele beperking (doofblinden). Denk hierbij aan vingerspellen in de hand of gebaren in de kleine ruimte.

    Een schrijftolk vertaalt gesproken Nederlands naar tekst. Met een speciaal toetsenbord kan de tolk op spreektempo typen. Je kunt op een laptop of tablet meelezen wat er gezegd wordt. Schrijftolken kunnen hun tekst ook projecteren op een groot scherm, zodat meerdere mensen tegelijkertijd mee kunnen lezen.

    Hoe kan ik de tolkvoorziening aanvragen?

    De tolkvoorziening valt onder de verantwoordelijkheid van drie ministeries: Onderwijs Cultuur en Wetenschap (OCW), Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). UWV voert de tolkvoorzieningen voor deze ministeries uit. Zo beslist UWV wie recht heeft op de tolkvoorziening, hoeveel uren iemand toegekend krijgt en voor welke periode.

    Ben je doof of slechthorend? Dan heb je recht op 30 tolkuren per jaar voor privésituaties. Ben je doofblind? Dan heb je recht op 168 tolkuren per jaar voor privésituaties. Voor de inzet van tolken op het werk geldt dat standaard 15% van de werktijd aan tolkuren vergoed wordt wanneer je in loondienst bent. Werk je als zzp’er, dan wordt 25% van de werktijd aan tolkuren vergoed. Voor onderwijssituaties geldt een vergoeding van 1000 uur voor leerlingen in basis-, voortgezet of hoger onderwijs en van 1600 uur voor leerlingen in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo).

    Voor leefuren hoef je de tolkvoorziening maar één keer aan te vragen. Daarna worden de tolkuren ieder jaar automatisch opnieuw toegekend. Voor onderwijs krijg je een meerjarige toekenning. Daarna moet je opnieuw je uren aanvragen. Een toekenning voor werkuren, wordt na een jaar automatisch verlengd. Tenzij je een contract voor bepaalde tijd hebt. Dan moet je na aflopen van je tijdelijke contract de voorziening opnieuw aanvragen. Wijzigt er iets in je situaties? Geef dit dan door aan UWV.

    In mijn.tolkcontact.nl kun je altijd zien hoeveel uren je nog over hebt. Heb je meer tolkuren nodig dan de uren die je standaard toegekend krijgt? Dan kun je extra tolkuren aanvragen.

    Bij UWV in Utrecht is een speciaal team dat zich bezighoudt met de toekenning van tolkuren.
    Heb je nog geen tolkuren of wil je extra tolkuren aanvragen, klik dan hier.

    Hoe kan ik een tolk regelen?

    Wil je een gebarentolk of schrijftolk inzetten, dan kun je dat op verschillende manieren regelen. Je kunt zelf een tolk uitkiezen en vragen om voor je te tolken, maar je kunt ook aan ons vragen om een tolk voor je te zoeken. Ook kun je een opdracht op het prikbord plaatsen. Lees verder >

    Met spoed een tolk nodig?

    Is er een spoedgeval waarbij je met spoed een tolk nodig hebt? Dan kun je zeven dagen per week, 24 uur per dag bij Tolkcontact terecht. Je kunt ons bellen of sms’en. Wij proberen dan zo snel mogelijk een tolk ter plaatse te krijgen. Lees hier meer over spoedgevallen >